Το κείμενο αποτελεί ομιλία της Κυπρίας σκηνοθέτιδος Θέκλας Κίττου και εκπροσώπου του
Ομίλου “ΚΥΠΡΟΓΕΝΕΙΑ- την γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική” στη μεγάλη εκδήλωση για
την Κύπρο, που έγινε στην Παλαιά Βουλή στην Αθήνα, στις 16 Απριλίου 2010 ,
ενώπιον πολλών επισήμων και πλήθους κόσμου. Την εκδήλωση οργάνωσαν το περιοδικό HELLENIC NEXUS, η ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΚΥΠΡΟ και ο Όμιλος ΚΥΠΡΟΓΕΝΕΙΑ.
Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Γιαγκουλλής, στην μελέτη του "ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΟΙ ΠΟΥ
ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΣΤΑ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ" [1] περιλαμβάνει το δημοτικό άσμα «ΤΟ ΤΡΑΟΥΔΙΝ ΤΗΣ
ΤΖΥΠΡΟΥ 1571», όπως το κατέγραψε από το στόμα του Τουρκοκύπριου Ibrahim Kazah.
Ο Ibrahim τραγουδά στη μητρική του γλώσσα, δηλαδή την κυπριακή διάλεκτο:
Άστραψεν η Ανατολή τζι
εβρόντησεν η Δύση
τζι εχαμηλοπουμπούρισεν η Πέτρα του Λιμνίτη
τζι εχαμηλοπουμπούρισεν η Πέτρα του Λιμνίτη
και συνεχίζει, αυτός ο Τουρκοκύπριος, για να αφηγηθεί την άλωση της
Κύπρου από τους Οθωμανούς στα 1571.
Α Βασιληά μ’ αφέντη μου, τζιαι
φοβερή μου κρίση
απού σαι στην Κωνσταντινούπολιν κλειδίν τζιαι ρωμανίσιν
του Κουτή στην Βενεδκιάν κάμε να του μηνύσεις
την Τζύπρουν την εξακουστήν διτζήν σου να την ποίσεις
τζι αν δεν την δκια με το καλόν, εσού να πολεμήσεις.
απού σαι στην Κωνσταντινούπολιν κλειδίν τζιαι ρωμανίσιν
του Κουτή στην Βενεδκιάν κάμε να του μηνύσεις
την Τζύπρουν την εξακουστήν διτζήν σου να την ποίσεις
τζι αν δεν την δκια με το καλόν, εσού να πολεμήσεις.
Η καταγραφή έγινε τον Δεκέμβριο του 1931. Μικτό Χωριό ΒΡΟΔΙΣΙΑ.
Μόλις έχουν ανακοινωθεί οι συμφωνίες Ζυρίχης και ο Παπαντώνης
Ερωτοκρίτου, εξομολόγος των μελλοθανάτων, επισκέπτεται τις φυλακισμένες
αγωνίστριες. “Τους είπα”, αναφέρει “Εσώθημεν επιτέλους!» « Όχι, πάτερ, μάς
επούλησαν εις τους Τούρκους” του απάντησε οργισμένη μια κοπέλα
καταδικασμένη σε επταετή φυλάκιση. [2]
Με τις μαρτυρίες αυτές θέλω να τονίσω δυο πράγματα. Την ελληνική, κατά το
μεγαλύτερο ποσοστό, καταγωγή των Τουρκοκυπρίων και την ίδια ώρα την ανάδειξη
της Τουρκίας ως βασικού παίκτη στο Κυπριακό με τις συμφωνίες Ζυρίχης. Τι ήταν
αυτό που έκανε την Eλληνική και Kυπριακή ηγεσία να